populair


Vermeiren, 27 december 2008. Turkse omroep start Koerdisch Tv-kanaal. Geraadpleegd op 27 december 2008 op www.deredactie.be

Met als motto ”We live under the same sky” start vanaf 1 januari 2009 TRT 6, een tv-kanaal van de Turkse openbare omroep TRT volledig toegewijd aan uitzendingen in het Koerdisch. Het initiatief is niet nieuw, maar mag deze keer rekenen op (gematigd) optimisme vanuit de Koerdische gemeenschap binnen en buiten Turkije. De Koerdische broadcasting van TRT start in 2004 met het aannemen van legale amendementen door het Radio and Television High Counsil, waarbij TRT toestemming krijgt om in locale talen en dialecten uit te zenden. De geringe uitzendtijd en het ongepaste tijdstip van deze programma’s leidt echter tot het falen van zulke projecten. De Koerden blijven liever naar de (illegale) Koerdische zenders kijken, die vanuit het buitenland werken (zoals RojTV in België en Denemarken o.a.).

Deze keer is de visie anders. De bedoeling is dat TRT 6 een volledig Koerdische zender wordt, met 24 uur uitzendtijd per dag. In eerste instantie zullen de uitzendingen voornamelijk in het Kurmanji-dialect gebeuren, maar andere Koerdische dialecten zouden ingebracht moeten worden na verloop van tijd. Het moet een familiale zender worden met veel aandacht voor cultuur, entertainment, etc. Verschillende Koerdische artiesten uit de muziekwereld (o.a. Shivan Perwer en Ciwan Haco) maar ook schrijvers en dergelijke werden in dit opzicht betrokken bij het testen en de uiteindelijke lanceren van de zender. TRT 6 moet een open zender worden, met toegang voor iedereen onder dezelfde voorwaarden, die iedereen gelijk behandelt. Het moet een zender worden zonder politieke of ideologische inmenging.  In een interview met krant Zaman legt Directeur Generaal van TRT Ibrahim Sahin uit : “In the constitution, article 2954 clearly indicates our principles, missions and lines and with the condition of remaining in these boundaries, our colleagues will freely be able to say, speak and produce whatever they want”. Er zijn dus in principe constitutionele garanties die enigszins culture en taalrechten van de Koerdische gemeenschap in Turkije erkennen. De zender moet een instrument worden in het behoud van de Koerdische cultuur en talen, die op die manier de culturele diversiteit van Turkije op het scherm moet brengen.

Andere, minder officiële redenen kunnen gevonden worden voor het opstarten van TRT 6. In hetzelfde interview met Zaman meldt Sahin : “If we don’t set up this channel, people with bad intentions and those who have ambitions on Turkey are influencing these people with their broadcasts. I believe that broadcasting in one’s mother tongue is a human rights and TRT will fulfill this necessity”. In deze zin vindt men de Turkse vrees voor de Koerdische zenders die van het buitenland functioneren terug. Door Ankara werden deze steeds gezien als instrumenten voor propaganda van de terreurafdeling van de Koerdische arbeiderspartij, de PKK, die strijd voeren tegen de Turkse staat. Het is duidelijk dat de Turkse staat op verschillende manieren heeft getracht deze kanalen monddood te maken. Echter, het effect van deze legale, militaire en andere acties bleef beperkt om verschillende redenen. Hier kan dus geargumenteerd worden dat het uitbrengen van een Koerdische zender op de Turkse mediamarkt misschien wel de slimste/sluwste zet is van de regering, die zo de invloed van de nationalistische Koerdische media kan inperken.

Een ander argument stelt vast dat de verkiezingen in april nabij zijn, en dat dit een zet kan zijn van premier Ergodan om Koerdische stemmen te rapen. De AK-partij van de premier haalt in heel het land de meeste stemmen, behalve in de Koerdische regio waar Koerdische politici de macht kunnen behouden. Ergodan zou op deze manier het tij willen keren. Ook moet men vaststellen dat i.v.m. de kandidatuur van Turkije voor E.U.-lidmaatschap dit een slimme zet kan zijn, aangezien de E.U. de ontwikkeling van minderheden in Turkije graag ziet gebeuren.

Over het algemeen kan men stellen dat de lancering van TRT 6 goed ontvangen werd in de Koerdische gemeenschap. Toch blijven een aantal vragen belangrijk. Het idee dat deze Koerdische zender door de Staat gecontroleerd wordt ligt moeilijk, daar nog vele Koerden de zender zien als mondstuk van de Turkse (vijandige) Staat. De pro-Koerdische politici wachten ook af hoe opgesloten PKK-leider Abdullah Öcalan afgetekend zal worden. Toch zijn veel Koerden van mening dat dit een belangrijke stap kan zijn richting democratisering en erkenning van culturele en taalrechten voor Koerden in Turkije, ook al is er nog steeds maar één officiële taal in Turkije …

 

Video lancering TRT 6 : www.netkurd.com/webtv/mezeke.asp?id=132

Reacties : http://www.turkishweekly.net/news/62466/turkey-kurds-welcome-the-kurdish-trt-broadcasting.html

http://www.kurdmedia.com/article.aspx?id=15316

http://www.trt.net.tr/International/newsDetail.aspx?HaberKodu=3e844f94-063a-4bc2-a007-176e18708c7d

 

Bespreking van populair artikel Kurdistan unbound, Christopher Farah

Ondanks het feit dat de twee miljoen Syrische Koerden de grootste etnische minderheid vormen van Syrië, worden ze door de Syrische autoriteiten niet als een minderheid erkend. Het Syrische staatsburgerschap wordt hun doorgaans onthouden. Hieruit volgt dat zij vaak het slachtoffer zijn van discriminatie. Zoals bovendien blijkt uit verscheidene onderzoeken van Amnesty International worden hun rechten stelselmatig geschonden (1). Met protestacties in het Koerdische deel van Syrië, wordt dan ook gewoonlijk snel komaf gemaakt. De opstandelingen, worden (vaak) letterlijk en figuurlijk monddood gemaakt.

In zijn artikel bespreekt Farah hoe Koerdische supporters na een voetbalmatch slaags raken met Arabische supporters. Deze krijgen met de hulp van de Syrische politie de Koerden snel klein. Er vallen 30 doden. Later krijgt het conflict een vervolg in de vorm van wekenlange protestacties in andere Koerdische gebieden. Intussen heeft het ook zijn intrede gevonden op internationaal niveau hoofdzakelijk door toedoen van het medium internet. De grote toename in Koerdische websites, waarop de gebeurtenissen als het ware ‘live’ te volgen waren, zorgde er volgens Nijyar Shemdin – de vertegenwoordiger van het Kurdistan Regional Government in de VS – voor dat “Koerden over de hele wereld de situatie volgden op het internet en hun ongenoegen uitten door te betogen voor ambassades”(2).

We zien dus dat het internet de Koerden over de hele wereld verenigd. Op dit medium werd het conflict eerst in een virtuele versie vertaald, waarna het ook getransformeerd werd in reëel verzet. Met andere woorden: het internet vergroot zowel de mogelijkheden aan de Koerden in “Koerdistan” als de gebieden buiten “Koerdistan”. Daar waar de Koerden ter plaatse informatie naar de buitenwereld zullen toesturen, zullen de Koerden in de diaspora hun strijd wereldwijd kenbaar maken en zo nodig ook aanvullen: samen kunnen ze door middel van het moderne medium strijden voor hun gemeenschappelijke belang, ieder zijn eigen mogelijkheden benuttend. Het internet verenigt de Koerden over het de wereld en maakt bovendien hun strijd beslist zichtbaarder op het internationale forum.

Hieraan zijn volgens de auteur ook enkele neveneffecten aan verbonden. Het internet, zo merkt hij op, wordt immers niet enkel als informatiebron over belangrijke (hedendaagse) gebeurtenissen gebruikt. Bijkomend bieden veel Koerdische websites de surfers ook een soort van “virtueel land” aan. De creatie van deze utopie wendt hun aandacht af van het oorspronkelijke streven naar een onafhankelijk Koerdistan. Zo merkt de oprichter van KurdTeens (een site voor jonge Koerden) Bryar Fattah, bijvoorbeeld op “We sometimes feel like each website is like a city from the Kurdish cities. Our virtual Koerdistan is not on the ground. It’s in our minds.”(3) Het wendt hun niet alleen af van de realiteit, het internet biedt hen ook de mogelijkheid om allerlei, vaak tegenstrijdige inzichten, te bediscussiëren. Deze tegenstrijdige ideeën zijn het natuurlijk gevolg de verschillende achtergrondsituaties en ervaringen die Koerden in de diaspora hebben. Ze zijn afkomstig van verschillende landen, ze zijn in verschillende landen terechtgekomen, men heeft verschillende belangen, die mede afhankelijk worden gemaakt van de uiteenlopende relaties die bepaalde landen hebben met de plaatselijke overheden in de Koerdische gebieden. Dit leidt soms tot tegenstrijdige ideeën over een mogelijke Koerdische staat. In een aanverwant artikel schrijft Denise Natali hierover “The asymmetrical nature of transnational networks has further constrained the possibilities of Kurdish statehood.” (4).

Farah stelt dat het internet langs de ene kant samenbrengt en democratiseert maar langs de andere kant ook de verschillen in de verschillende diaspora gemeenschappen in de verf zet. Deze verschillende opinies kunnen verdeeldheid tussen de Koerden in de hand werken en dusdanig de Koerden van hun oospronkelijke doel afleiden.

Zoals Myria Georgiou in haar paper: “Diasporic Communities On-Line: A Bottom Up Experience of Transnationalism” treffend concludeert: “there is a need to be sensitive both to the possibilities of exclusion and segregation, as well as to the possibilities of the Internet furthering and democratising diasporic communication.”(5)

Bronnen:

(1) Suri, Sanjay. (2005) Torture and Oppression of Kurds in Syria, http://www.antiwar.com/ips/suri.php?articleid=5142

(2) Farah, Christopher. (2004) Kurdistan unbound, http://archive.salon.com/tech/feature/2004/04/07/online_kurdistan/index.html

(3) Farah, Christopher. (2004) Kurdistan unbound, http://archive.salon.com/tech/feature/2004/04/07/online_kurdistan/index.html

(4) Denise, Natali. (2004) Transnational Networks: New Opportunities and Constraints for Kurdisch Statehood, http://findarticles.com/p/articles/mi_qa5400/is_200404/ai_n21347136/pg_2?tag=artBody;col1

(5) Georgiou, M. (2002) Diasporic Communities On-Line: A Bottom Up Experience of Transnationalism, http://www.lse.ac.uk/collections/EMTEL/Minorities/papers/hommesmigrations.doc

Bespreking van het populaire artikel: België wil Koerdische tv monddood maken, Katy Rijnders

Moderne communicatie technologieën, waaronder satelliettelevisie, hebben een grote impuls gegeven aan het transnationaal activisme van diaspora gemeenschappen. Zo heeft de opkomst van de satelliettelevisie bij de Koerden een transnationaal forum doen ontstaan dat politieke mobilisatie meer publiek maakt en de eis van politieke en culturele rechten en de opbouw van een Koerdische natie nastreeft. Nieuwe media maken het de oorspronkelijke natie-staten bovendien moeilijker om proteststemmen te onderdrukken. Toch slagen laatstgenoemde via lokale, nationale en internationale kanalen erin de transnationale strijd van dergelijke minderheden te belemmeren.

De oprichting van de Koerdische satellietzender MED-TV in 1995 bleek een groot succes. Het bereikte miljoenen Koerden wereldwijd en was een belangrijke bron van alternatieve informatie voor diegenen die de Turkse officiële media wantrouwde (Van Bruinessen, 2000). Video cassettes van programma’s van de MED-TV werden rondgestuurd binnen de Koerdische gemeenschappen. Ook de live discussies in de studio met studiogasten van over de hele wereld werden belangrijke media om de Koerdische boodschap transnationaal uit te dragen. Maar Turkije deed echter alles wat in zijn macht lag om MED-TV te verhinderen. En de uitzending van emotionele studiogasten die ondubbelzinnig opriepen tot geweld in het kader van de arrestatie van PKK leider Öcalan, was dan ook het uitgelezen moment voor Turkije om tussen te komen. Als gevolg maakte de Independent Television Commission een einde aan de MED-TV licentie. Volgens Koerden-expert Martin Van Bruinessen kwam het initiatief voor MED-TV wel van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK), maar deed het veel moeite om meer pluralistische visies weer te geven. Koerden met allerlei achtergronden gaven opinies weer op MED-TV die opmerkelijk verschilden van de partijlijn. MED-TV afdoen als een crimineel bastion vindt hij dan ook voorbarig en ongefundeerd. De meest recentelijke opvolging is het Koerdische Roj TV uit Denemarken, dat ook studio’s en kantoren heeft in het Belgische Denderleeuw (Van Bruinessen, 2000).

De Turkse regering bleef druk uitoefenen op de landen waar de Koerdische televisie was gehuisvest. Zo ondernam de Belgische politie in 1996, gebaseerd op Turkse informatie, een razzia op het Koerdische productiehuis, de televisie en het Koerdische parlement in ballingschap en confisceerde alle computers en video materiaal en documentatie om bewijsmateriaal te vinden over illegale financiële transacties, drugssmokkel en kinderhandel. Deze inval leidde tot een groots opgezette rechtszaak die maar liefs twaalf jaar duurde. Het artikel ‘België wil Koerdische tv monddood maken’ in het tijdschrift van  het Koerdisch Instituut betoogt dat de Belgische overheid sinds begin dit jaar met een nieuw politiek manoeuvre de Koerdische tv de mond wil snoeren, nu via fiscale weg. In september 2007 werd beslist dat de zaak ten gronde was verjaard en dat de inbeslagnames op de activa, geld dat via een tussenpersoon op banken werd geplaatst in Luxemburg en Zwisterland, diende te worden opgegeven. De beschuldigingen van illegale transacties, drugssmokkel, kinderhandel, wapenhandel, afpersing etc. werden teniet verklaard wegens het tekort aan bewijsmateriaal. Wederom werd de oorzaak van de beschuldigingen gelegd in de relatie met de PKK die alles zou financieren. Ook hier schoot de bewijslast tekort. Meer zelfs, de verdediging kon bewijzen dat politiemensen beloften maakten aan Koerden, die in ruil voor foutieve verklaringen tegen de Koerdische televisie en andere instituties, een bespoedigde verblijfsvergunning verkregen.

Recentelijk zou de Belgische overheid het fiscale pad bewandelen. De Bijzondere Belastinginspectie zet NV Roj onder druk door een onderzoek naar de belastingtoestand van de zender, een boete wegens belastingontduiking en het beslag leggen op bankrekeningen van Roj. Telkens uit de overtuiging dat Roj televisie een spreekbuis is van de PKK. Wederom wijst het Koerdische instituut in de richting van de Turkse regering, die België onder druk zou zetten om Roj tv zo snel mogelijk failliet te doen gaan en de mond te snoeren.

Ook Belgische politici zijn betrokken bij de zaak. Geert Lambert stelt dat er een vermoeden is dat de Belgische fiscus in opdracht van buiten-en binnenlandse veiligheidsdiensten zou handelen. Zo sprak hij in Senaat op 10 april 2008: “Ik wil de diensten van Financiën er niet lichthartig van beschuldigen dat ze zich voor de kar laten spannen van buitenlandse en binnenlandse veiligheidsdiensten, maar er zijn aanwijzingen dat dit wel degelijk het geval is. Zo bracht Frank Urbancic, de adjunct-coördinator van de antiterrorismedienst van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, voor enkele maanden een bezoek aan België waarover in de pers niets werd bericht… volgens Urbancic is Roj TV de voorhoede van de terroristische activiteiten en de propaganda-arm van de PKK”.

Hoewel de moderne technologie nieuwe mogelijkheden biedt om de Koerdische kwestie aan te kaarten in de internationale gemeenschap, hebben de Koerden nog steeds te kampen met tegenwind van regeringen, zowel in het binnen- als in het buitenland.

Geraadpleegde literatuur:

Rijnders, K. (2008). België wil Koerdische tv monddood maken. Tweemaandelijks tijdschrift van het Koerdisch Instituut, 43 (8), 10-12.

Van Bruinessen, M. (2000). Transnational aspects of the Kurdish question. Firenze: Robert Schuman Centre for Advanced Studies.

Belgische senaat Annales. (2008) Demande d’explications de M. Geert Lambert au vice-premier ministre et ministre des Finances et des Réformes institutionnelles sur «les missions de l’Inspection spéciale des impôts». Geraadpleegd op 15 december HYPERLINK http://www.senate.be/www/?MIval=/publications/viewPubDoc&TID=67110588&LANG=.

Azady, 20 december 2007. Internet niet zo veilig voor Koerden. Geraadpleegd op 21 december 2008 op http://www.azady.nl/news.php?readmore=6331.

Een internetzoektocht met als trefwoorden: Koe/urdistan, Koe/urd en aanverwanten levert de nieuwsgierige surfer in geen tijd een massa hits op. Ongelofelijk hoeveel informatie je kan vinden over de Koerdische kwestie vanuit alle mogelijke invalshoeken.  De geschiedenis van de Koerden,  discussies over wat en waar Koerdistan precies is, over hoe Koerden samenleven met hun niet-Koerdische buren, over het recht  op onderwijs in het Koerdisch en welke Koerdische taal dat dan moet zijn (er zijn er immers verschillende), over wie er zich Koerd mag/wil noemen en wie niet… En voor wie een Koerdische taal machtig is, opent er zich een nog bredere variëteit aan websites.

Ook is er sinds een 10-tal jaar Koerdische satelliettelevisie, die ook online bekeken kan worden. Deze zenders brengen een breed aanbod aan voornamelijk Koerdisch gesproken programma’s met zowel nieuws en cultuur als entertainment.  Roj tv (www.roj.tv), die trouwens vanuit Denderleeuw uitzendt, is een van de bekendste. Deze zender is eigenlijk de opvolger (of eerder de nieuwe naam) van het Medya tv, waarvan de Franse overheid in 2004 de licentie introk met als reden vermeende links met de PKK 1. Medya tv zou zelf al een opvolger zijn van Med tv dat in 1999 haar Britse licentie om dezelfde reden verloor. Toch was de beslissing tot herroepen van de licentie volgens de omroep politiek gekleurd: de verkiezingen kwamen eraan in Turkije en de omroep zegt dat Koerdische zenders overal ter wereld werden geboycot. Andere Koerdische televisiestations zijn bijvoorbeeld: Kurdsat-tv (www.kurdsat.tv) en Kurdistan-tv (www.kurdistan.tv), die zenden uit vanuit hun eigen grondgebied in Iraaks Koerdistan. Mezopotamya-tv (www.metv.dk ) zendt op haar beurt uit vanuit Denemarken.

Documentaires en reportages over de Koerdische problematiek krijgen via het internet ook een nieuw en veel breder publiek. Zo zou het Flash filmpje over de genocide in Halabja in 1988 (www.halabja.org) al door meer dan 300 000 mensen bekeken zijn! De website van Brave New Films (www.bravenewfilms.org) is ook een geweldige site voor dit type audio-visuele bronnen.

Maar het internet biedt veel meer dan enkel informatie, het is ook de ideale tool voor het uitbouwen van netwerken en vooral Koerden in diaspora blijken hierin zeer actief!

Viva Kurdistan (www.vivakurdistan.com, online sinds juli 2005) bijvoorbeeld is een grote online gemeenschap voor Koerden en vrienden van Koerden. Ze gebruiken de slogan: “one people, one nation, one struggle” en bieden je gratis een eigen profiel pagina, gastenboek, fotoalbums, blog en mailsysteem (à la Facebook) om zo Koerden van over de hele wereld te ontmoeten.

Een ander voorbeeld is www.azady.nl . Het is een Nederlandse website voor Koerden en sympathisanten die op luchtige wijze in het Nederlands info en entertainment voor Koerden brengt. Je kan lid worden van de site en dan commentaar geven op de geposte artikels en reacties van andere leden.

www.kurd4all.nl is een Nederlands-Koerdische jongeren- en studentenorganisatie. Ze willen: “het maximale halen uit de Koerdische jongeren in Nederland en voor een goed imago van de Koerden zorgen.” Enerzijds bieden ze een informatieve website, maar ze organiseren ook activiteiten, zoals lezingen, debatten, bezinningsweekends. www.kurdstudent.com is eenzelfde type site uit Zweden  (waar de diaspora Koerden trouwens bijzonder actief zijn).

Blogs, zoals degene die u nu leest, zijn er ook volop. Roj Bash (Good Morning; http://northerniraq.info) is zo een groepsblog die informatie over Koerdistan geeft. Over de schrijvers geven ze volgende mee: “Roj Bash writers are not necessary Kurd by ethnic but by heart.”

Ook heel interessant is m.i. Aka Kurdistan (www.akakurdistan.com). Dit is de online opvolger van het boek en de tentoonstelling Kurdistan, In the Shadow of History van Susan Meiselas. Bedoeling is een collectief, Koerdisch geheugen op te bouwen en culturele uitwisseling mogelijk te maken aan de hand van foto’s, kaarten en verhalen. “Images and recollections serve as testimony to the long and suppressed history of the Kurds.”

Wat me specifiek opvalt bij de diaspora jongereninitiatieven, waarvan de community’s en blogs een duidelijk voorbeeld zijn, is dat de focus veel meer op Koerdische eenheid ligt. Ze lijken zich niet bezig te houden met onderlinge Koerdische verdeeldheid veroorzaakt door verschillen in taal, religie of nationaliteit.  Ze profileren zich bewust als Koerd, zonder meer. Deze eensgezindheid vormt m.i. een welkome en productieve afwisseling van de vele, energievretende onderlinge disputen binnen de Koerdische gemeenschap. De interne onenigheid wordt immers ook vaak aangegrepen om de Koerdische eisen onder de mat te schuiven. Misschien zal deze meer eensgezinde generatie diaspora Koerden erin slagen om tot echte oplossingen te komen. De drijvende kracht voor de Koerdische strijd lijkt momenteel sowieso zeer sterk bij hen te liggen 2.

Helaas blijken deze nieuwe, schijnbaar onschuldige netwerkkanalen niet zonder gevaar… In het artikel Internet niet zo veilig voor Koerden wordt het verhaal verteld van 2 personen die door de Turkse overheid zijn opgepakt voor pro-Koerdische uitlatingen op het internet 3. Een pro-Koerdische Turkse activiste had op haar Facebook-account foto’s met de Koerdische vlag en een kaart van Koerdistan gepost. Een 17-jarige Koerdische jongen verspreidde filmpjes van Koerdische demonstraties via You Tube. De Turkse overheid houdt het internet blijkbaar goed in de gaten en heeft zelfs besloten om een comité op te richten voor “internetmisdaden”.

We kunnen dus concluderen dat de 21ste eeuw heel wat technologische innovaties biedt die zeer goed kunnen ingezet worden in de strijd voor meer Koerdische rechten. Anderzijds blijken deze ontwikkelingen ook de tegenstand niet te zijn ontgaan en blijft voorzichtigheid en het zoeken naar nieuwe wegen noodzakelijk als de Koerden bij hun eisen willen blijven.

1 Radiovisie, 4 maart 2004. Koerdische Medya TV uit de ether gehaald. Geraadpleegd op 21 december 2008 op www.radiovisie.eu/int/nieuws.rvsp?art=00060007; Wereldjournalisten, 23 mei 2007. Koerden in Nederland. Geraadpleegd op 21 december 2008 op www.wereldjournalisten.nl/factsheet/2007/05/23/factsheet_koerden_in_nederland; Hickerson, A.A., 2003. Identity via Satellite: a case study of the Kurdish satellite television station Medya TV. Brussels: Kurdish Institute.

2 Van Bruinessen, M., 2000. Transnational aspects of the Kurdish question. Florence: European University Institute. Geraadpleegd op 21 december 2008 op http://www.let.uu.nl/~martin.vanbruinessen/personal/publications.

3 Azady, 20 december 2007. Internet niet zo veilig voor Koerden. Geraadpleegd op 21 december 2008 op http://www.azady.nl/news.php?readmore=6331; Romano, 2006. The Kurdisch Nationalist Movement, Opportunity, mobilization and identity. Cambridge: University Press.

 

Mijn laatste commentaar: http://www.caucaz.com/home_eng/breve_contenu.php?id=183

Wanneer je de woorden ‘Kurd’, ‘Kurdes’, ‘Koerden’ of ‘Kurdistan’ intikt in Google, krijg je een heleboel resultaten over de PKK, de Iraakse Koerden, de Turkse Koerden en de inval van Turkije in de Iraakse autonome regio. Op het eerste zicht lijkt het alsof er enkel Koerden wonen in het Noorden van Irak en in het Zuidoosten en Oosten van Turkije. Wat is er dan aan de hand met de Koerden in Syrië, Iran en Armenië (dit is een heel kleine minderheid)?

Volgens Kevin McKiernan heeft de geografie van ‘Koerdistan’ zeker een invloed op de strijdbaarheid van het Koerdische volk. McKiernan beweert dat de Syrische Koerden weinig of geen kans hebben tot het voeren van een succesvolle guerilla omdat het gelegen is in een vlakte. De Koerdische gebieden in Irak, Turkije en Iran zijn daarentegen gelegen in bergachtige gebieden en hier is een opstand dus beter te organiseren. (McKiernan, 2006)

Iran? Wat gebeurt er dan in Iran? In het Iraanse gebergte is er sinds 2004 een Koerdische Guerillabeweging actief, PJAK (‘Free Life Party of  Kurdistan’). Deze beweging kwam in de aandacht nadat Shivan Qaderi, een Iraanse Koerd en activist gearresteerd en geëxecuteerd werd in juli 2005. Het lijk van Qaderi werd aan een voertuig gebonden en om de bevolking te intimideren door de stad gesleept(US Department of State, 2005). De hele regio werd opgeschrikt door demonstraties, acties en rellen. Het Iraanse leger reageerde met verschillende acties tegen PJAK in de omgeving van Merivan.

PJAK heeft duidelijk banden met de PKK (de Arbeiderspartij van Koerdistan, vooral actief in Turkije). Éen van de belangrijke linken is Shapour Badoshiveh, vandaag verantwoordelijk voor de Westerse Koerdistan divisie binnen de PKK en vroeger één van de leiders van de PJAK. Een andere link is dat zij Abdulah Öcalan (de leider van de PKK, opgepakt in 1999) zien als hun spirituele leider.

Het doel van de PJAK is volgens zijn leider leider Abdul-Rahman Haci Ahmedi, niet de onafhankelijkheid van Koerdistan, of de Koerdisch-Iraanse regio, maar het streven naar een vredevolle en democratische samenleving voor verschillende etnieën. Op dat vlak is de PJAK dus minder extremistisch dan de PKK (Rashaan, 2007). De partij heeft 5 grote netwerken: ‘The Union of Women in Western Kurdistan’ (YJKR), ‘the Union for Youth in Western Kurdistan’ (YCR), ‘the Union for the Democratic Press’ (YRD). Er is ook nog een politieke tak en een leger (KRK) voor zelfverdediging.

Volgens Erlich Reese wordt de Koerdische verzetsbeweging in haar strijd tegen het Islamitisch regime gesteund door de Amerikaanse en Israëlische regering, zowel financieel als materieel. Bronnen van de PJAK spreken deze berichten echter tegen, maar ze zouden maar al te graag Amerikaanse steun genieten (Reese, 2007). Dat Koerdische verzetsbewegingen zoals de PJAK van strategisch nut zijn voor de Amerikanen bewijst ook de moeilijke positie waarin de Duitse staat zich bevindt. Enerzijds is de PJAK een goede bondgenoot voor de Amerikanen in de strijd tegen het Iraanse regime omdat zij door hun strijdvaardigheid het regime van Ahmadinejad destabiliseren. Anderzijds staat de Duitse regering onder druk van de Iraanse overheid. Deze verwijten de Duitse overheid onverschilligheid ten opzichte van de terroristische acties van de PJAK en kunnen er daarenboven ook niet mee lachen dat de leider van de PJAK, Ahmedi, een Duits paspoort heeft en vanuit Keulen zijn troepen stuurt. (BUCHEN S., GOETZ J., ROBEL S., 2008) PJAK zelf beschuldigt de Verenigde Staten ervan cruciale informatie en wapens door te spelen aan de Turkse en Iraanse regime’s zodat deze hun strijd tegen de Koerden gerichter kunnen voeren. (ALASOR R., 2008)

Ik heb in er in mijn 3 blogposts voor gekozen om de Koerdische kwestie vanuit 3 verschillende perspectieven te bespreken: de Iraakse, de Iraanse en ook vanuit Duits – Turks oogpunt.

Uit de 3 posts blijkt dat de Koerdische vraag naar meer autonomie en respect voor de Koerdische bevolking zeker nog leeft. De vraag is echter ook of de Koerdische gemeenschap, verspreid over Syrië, Turkije, Iran, Irak en Armenië,  één is in zijn strijd voor meer rechten en eventueel een onafhankelijk Koerdistan, zoals ons verteld werd bij het bezoek aan het Koerdisch Instituut in Brussel. Het lijkt me eerder van niet. De meeste Koerdische groepen zijn vooral actief in eigen land en strijden logischerwijs tegen het regime dat hen verdrukt. De enige uitzondering lijkt me de PKK, die zoals hierboven beschreven ook zoekt naar partners in buurlanden, zoals de PJAK. De droom van één onafhankelijk Kurdistan leeft zeker nog, maar er kan enkel aan gewerkt worden indien elke Koerdische groep op zich er eerst in geslaagd is meer vrijheden en rechten te bekomen.

Een tweede belangrijke constatatie is dat dit regionale conflict niet enkel gevolgen heeft voor de politieke situatie in de regio, maar ook een grote invloed kan hebben op politiek in landen waar Koerdische immigranten wonen. Je hoeft maar te denken aan het proces tegen Fehriye Erdhal en de commotie die haar verdwijning met zich mee bracht in ons land. Ook in Duitsland heeft men het Koerdisch-Turkse conflict van nabij kunnen beleven. De migratie van Turkse Koerden naar de Iraakse Autonome regio, zorgde ook voor Turkse inmenging in Irak.

 

Ten derde is ook de Amerikaanse aanwezigheid in het Midden Oosten beïnvloedt door de Koerdische kwestie en omgekeerd. Het is duidelijk dat de Amerikaanse regering niet goed weet welke houding aan te nemen tegenover de Koerden. Het grootste probleem is vooral dat Turkije, een belangrijke Amerikaanse bondgenoot in de regio, in zijn beleid zelf de rechten van Koerden ondermijnt. Net zoals het voor Duitsland in de jaren ’90 een voortdurend afwegen van belangen was, moet de Amerikaanse staat heel erg opletten om niet op de tenen van bepaalde partijen te trappen, waar ze meestal niet in slaagt. Je zou het Amerikaanse beleid ten opzichte van de Koerden echter ook op een andere manier kunnen bekijken: het lijkt soms alsof de Koerden ingeschakeld worden wanneer ze nuttig zijn en verder aan  hun lot overgelaten worden,  zoals een speelbal van de VS in een strategisch belangrijke regio. 

De Koerdische zaak is een heel delicate kwestie. Door zijn positie in een woelige regio zijn er heel veel belangen vertegenwoordigd waardoor het conflict een internationale dimensie krijgt. Deze internationale dimensie wordt nog krachtiger door de migratie van vele Koerden naar ‘Westerse’ landen die daar de strijd tegen hun thuisland verder voeren.

McKIERNAN K. (2006), The Kurds: A People in Search of their Homeland, geraadpleegd op http://nl.youtube.com/watch?v=5gGXVx_tL24 op 20/12/2008

U.S. State Department of State (2005), Iran: Voices struggling to be heard, geraadpleegd op  http://www.state.gov/g/drl/rls/56548.htm  op 20/12/2008

RASHAAN Z. (2007) De achtergrond van de PJAK, Azady, geraadpleegd op http://www.azady.nl/articles.php?article_id=391 op 20/12/2008

REESE E. (2007), The Celibates of Ocalan, Mother Jones [0362-8841] vol:32 iss:2 pg:18

BUCHEN S., GOETZ J. ROBEL S.  (2008) Germany concerned about PJAK activities, Spiegel online International geraadpleegd op http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,547211,00.html op 20/12/2008  

ALASOR R. (2008), PJAK accusing USA to help Iran via Turkey,  The Kurdish Institute geraadpleegd op  http://www.kurdishinstitute.be/english/21.html  op 20/12/2008      

CHAMKA M. (2005), PJAK, the unknown entity of the Kurdish Resistance in Iran, Caucaz Europenews, geraadpleegd op http://www.caucaz.com/home_eng/breve_contenu.php?id=183 op 20/12/2008

 

 

Artikel uit het tijdschrift “De Koerden” : Inmenging van Turkse regime in Belgische verkiezingen

Dogan Ozguden (De Koerden, jaargang 7, n°37, juli-augustus, p.22-23)

 

Dit betoog van Ozguden klaagt binnen de Belgische context de dubbelzinnigheid van bepaalde verkiezingskandidaten en verkozenen van Turkse origine aan. Volgens hem trachten belangrijke Turkse lobby’s hun programma te promoten binnen de Belgische Staat via wat hij “Paarden van Troje” noemt. Turkse verkozenen zouden dus druk uitoefenen op vooraanstaande politici als  Yves Leterme, Johan Vandelanotte of Laurette Onkelinx om bepaalde onderwerpen zoals de Armeense genocide, het terroristisch karakter van de PKK, het respect van mensenrechten in Turkije al dan niet op de politieke agenda te plaatsen. Het aantal Belgen van Turkse origine is aanzienlijk, er vallen dus veel stemmen te rapen. Het spreekt  voor zich dat er met hun mening meer rekening zal worden gehouden, dan met die van de veel kleinere Koerdische of Armeense gemeenschap in België. Dit blijft immers een van de basisprincipes van de democratie: de stem van de meerderheid geldt.

 

 

Het is ergens ook evident dat iemand die grotendeels verkozen is door een Turkse achterban, hun belangen dan ook verdedigt. Laurette Onkelinx kan slechts burgemeester worden van Schaarbeek, als zij niet ingaat tegen wat belangrijk wordt bevonden binnen de grote Turkse gemeenschap in deze gemeente. Hetzelfde geldt om maar een voorbeeld te geven voor personages als Patrick Janssens (sp.a) die toegevingen heeft moeten doen aan zijn eerder rechtse electoraat, om burgemeester van Antwerpen te kunnen worden in plaats van Vlaams Belang kopstuk Filip Dewinter. Zo werkt de politiek nu eenmaal, zelfs al is dat niet altijd overeenkomstig met hoe het zou moeten zijn, op zich is hier niets schokkends aan.

 

 

Aan de andere kant zou het mogelijk moeten zijn voor een land als België, dat in principe ver van Turkije afstaat, om neutraal te blijven in zo’n emotioneel geladen problematiek. We moeten echter toegeven dat door de geglobaliseerde context van vandaag en vooral binnen het kader van de Europese Unie. België steeds vaker bepaalde posities moet innemen met betrekking tot conflicten die zich oorspronkelijk niet op hun grondgebied afspeelden.  Transnationale mobilisatie heeft ervoor gezorgd dat het Koerdische probleem zich voor een deel verplaatst heeft, zowel Turkse als Koerdische lobby’s proberen de Belgische Staat te beïnvloeden om hun persoonlijke belangen te doen gelden. Het hangt van de bestaande machtsverhoudingen af wie van de twee binnen de Belgische context het laatste woord zal hebben.

 

 

De invloed die wordt uitgeoefend valt dus zeker niet te ontkennen, de loyaliteit ten opzichte van het land van herkomst is zowel voor de Turkse als voor de Koerdische gemeenschap zeer sterk. De interne verdeeldheid binnen België speelt hier hoogstwaarschijnlijk een belangrijke rol, het nationale bewustzijn en het bijkomende nationalisme is hier veel minder sterk dan in Turkije. In de Verenigde Staten, waar een zeer groot nationaal bewustzijn bestaat, zou iedereen het bijvoorbeeld absurd vinden als Barack Obama nu plots, naast het algemene belang in het bijzonder de belangen van Kenianen zou verdedigen.  Als Belgische politici als Fatma Pehlivan of Cemal Cavdarli dit wel doen zien wij hier over het algemeen geen graten in.

 

 

We moeten eerlijk zijn, het grootste deel van de Belgische bevolking staat vrij onverschillig ten opzichte van kwesties zoals het al dan niet terroristische karakter van de PKK. De gemoederen zullen veel hoger oplopen als het gaat over de scheiding van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde bijvoorbeeld. Dit verklaart ook waarom het ontkennen van de Joodse genocide veel meer stof zal doen opwaaien dan het negationisme omtrent rond de Armeense genocide of de mensenrechtenschendingen in het Koerdische deel van Turkije bestaat. De Joodse kwestie zit veel meer geworteld in onze nationale geschiedenis en ligt dus ook gevoeliger.

 

 

Het feit dat dit type debat in België wordt gevoerd is een relatief nieuw fenomeen en dat het effectief ook het nieuws haalt is op zich al zeer interessant. Niet enkel de betrokken gemeenschappen mobiliseren zich om van hun versie van het conflict de dominerende versie te maken, ook Belgische politici worden verplicht kleur te bekennen over een conflict dat hun niet eigen is.