Vermeiren, 27 december 2008. Turkse omroep start Koerdisch Tv-kanaal. Geraadpleegd op 27 december 2008 op www.deredactie.be

Met als motto ”We live under the same sky” start vanaf 1 januari 2009 TRT 6, een tv-kanaal van de Turkse openbare omroep TRT volledig toegewijd aan uitzendingen in het Koerdisch. Het initiatief is niet nieuw, maar mag deze keer rekenen op (gematigd) optimisme vanuit de Koerdische gemeenschap binnen en buiten Turkije. De Koerdische broadcasting van TRT start in 2004 met het aannemen van legale amendementen door het Radio and Television High Counsil, waarbij TRT toestemming krijgt om in locale talen en dialecten uit te zenden. De geringe uitzendtijd en het ongepaste tijdstip van deze programma’s leidt echter tot het falen van zulke projecten. De Koerden blijven liever naar de (illegale) Koerdische zenders kijken, die vanuit het buitenland werken (zoals RojTV in België en Denemarken o.a.).

Deze keer is de visie anders. De bedoeling is dat TRT 6 een volledig Koerdische zender wordt, met 24 uur uitzendtijd per dag. In eerste instantie zullen de uitzendingen voornamelijk in het Kurmanji-dialect gebeuren, maar andere Koerdische dialecten zouden ingebracht moeten worden na verloop van tijd. Het moet een familiale zender worden met veel aandacht voor cultuur, entertainment, etc. Verschillende Koerdische artiesten uit de muziekwereld (o.a. Shivan Perwer en Ciwan Haco) maar ook schrijvers en dergelijke werden in dit opzicht betrokken bij het testen en de uiteindelijke lanceren van de zender. TRT 6 moet een open zender worden, met toegang voor iedereen onder dezelfde voorwaarden, die iedereen gelijk behandelt. Het moet een zender worden zonder politieke of ideologische inmenging.  In een interview met krant Zaman legt Directeur Generaal van TRT Ibrahim Sahin uit : “In the constitution, article 2954 clearly indicates our principles, missions and lines and with the condition of remaining in these boundaries, our colleagues will freely be able to say, speak and produce whatever they want”. Er zijn dus in principe constitutionele garanties die enigszins culture en taalrechten van de Koerdische gemeenschap in Turkije erkennen. De zender moet een instrument worden in het behoud van de Koerdische cultuur en talen, die op die manier de culturele diversiteit van Turkije op het scherm moet brengen.

Andere, minder officiële redenen kunnen gevonden worden voor het opstarten van TRT 6. In hetzelfde interview met Zaman meldt Sahin : “If we don’t set up this channel, people with bad intentions and those who have ambitions on Turkey are influencing these people with their broadcasts. I believe that broadcasting in one’s mother tongue is a human rights and TRT will fulfill this necessity”. In deze zin vindt men de Turkse vrees voor de Koerdische zenders die van het buitenland functioneren terug. Door Ankara werden deze steeds gezien als instrumenten voor propaganda van de terreurafdeling van de Koerdische arbeiderspartij, de PKK, die strijd voeren tegen de Turkse staat. Het is duidelijk dat de Turkse staat op verschillende manieren heeft getracht deze kanalen monddood te maken. Echter, het effect van deze legale, militaire en andere acties bleef beperkt om verschillende redenen. Hier kan dus geargumenteerd worden dat het uitbrengen van een Koerdische zender op de Turkse mediamarkt misschien wel de slimste/sluwste zet is van de regering, die zo de invloed van de nationalistische Koerdische media kan inperken.

Een ander argument stelt vast dat de verkiezingen in april nabij zijn, en dat dit een zet kan zijn van premier Ergodan om Koerdische stemmen te rapen. De AK-partij van de premier haalt in heel het land de meeste stemmen, behalve in de Koerdische regio waar Koerdische politici de macht kunnen behouden. Ergodan zou op deze manier het tij willen keren. Ook moet men vaststellen dat i.v.m. de kandidatuur van Turkije voor E.U.-lidmaatschap dit een slimme zet kan zijn, aangezien de E.U. de ontwikkeling van minderheden in Turkije graag ziet gebeuren.

Over het algemeen kan men stellen dat de lancering van TRT 6 goed ontvangen werd in de Koerdische gemeenschap. Toch blijven een aantal vragen belangrijk. Het idee dat deze Koerdische zender door de Staat gecontroleerd wordt ligt moeilijk, daar nog vele Koerden de zender zien als mondstuk van de Turkse (vijandige) Staat. De pro-Koerdische politici wachten ook af hoe opgesloten PKK-leider Abdullah Öcalan afgetekend zal worden. Toch zijn veel Koerden van mening dat dit een belangrijke stap kan zijn richting democratisering en erkenning van culturele en taalrechten voor Koerden in Turkije, ook al is er nog steeds maar één officiële taal in Turkije …

 

Video lancering TRT 6 : www.netkurd.com/webtv/mezeke.asp?id=132

Reacties : http://www.turkishweekly.net/news/62466/turkey-kurds-welcome-the-kurdish-trt-broadcasting.html

http://www.kurdmedia.com/article.aspx?id=15316

http://www.trt.net.tr/International/newsDetail.aspx?HaberKodu=3e844f94-063a-4bc2-a007-176e18708c7d