Azady, 20 december 2007. Internet niet zo veilig voor Koerden. Geraadpleegd op 21 december 2008 op http://www.azady.nl/news.php?readmore=6331.

Een internetzoektocht met als trefwoorden: Koe/urdistan, Koe/urd en aanverwanten levert de nieuwsgierige surfer in geen tijd een massa hits op. Ongelofelijk hoeveel informatie je kan vinden over de Koerdische kwestie vanuit alle mogelijke invalshoeken.  De geschiedenis van de Koerden,  discussies over wat en waar Koerdistan precies is, over hoe Koerden samenleven met hun niet-Koerdische buren, over het recht  op onderwijs in het Koerdisch en welke Koerdische taal dat dan moet zijn (er zijn er immers verschillende), over wie er zich Koerd mag/wil noemen en wie niet… En voor wie een Koerdische taal machtig is, opent er zich een nog bredere variëteit aan websites.

Ook is er sinds een 10-tal jaar Koerdische satelliettelevisie, die ook online bekeken kan worden. Deze zenders brengen een breed aanbod aan voornamelijk Koerdisch gesproken programma’s met zowel nieuws en cultuur als entertainment.  Roj tv (www.roj.tv), die trouwens vanuit Denderleeuw uitzendt, is een van de bekendste. Deze zender is eigenlijk de opvolger (of eerder de nieuwe naam) van het Medya tv, waarvan de Franse overheid in 2004 de licentie introk met als reden vermeende links met de PKK 1. Medya tv zou zelf al een opvolger zijn van Med tv dat in 1999 haar Britse licentie om dezelfde reden verloor. Toch was de beslissing tot herroepen van de licentie volgens de omroep politiek gekleurd: de verkiezingen kwamen eraan in Turkije en de omroep zegt dat Koerdische zenders overal ter wereld werden geboycot. Andere Koerdische televisiestations zijn bijvoorbeeld: Kurdsat-tv (www.kurdsat.tv) en Kurdistan-tv (www.kurdistan.tv), die zenden uit vanuit hun eigen grondgebied in Iraaks Koerdistan. Mezopotamya-tv (www.metv.dk ) zendt op haar beurt uit vanuit Denemarken.

Documentaires en reportages over de Koerdische problematiek krijgen via het internet ook een nieuw en veel breder publiek. Zo zou het Flash filmpje over de genocide in Halabja in 1988 (www.halabja.org) al door meer dan 300 000 mensen bekeken zijn! De website van Brave New Films (www.bravenewfilms.org) is ook een geweldige site voor dit type audio-visuele bronnen.

Maar het internet biedt veel meer dan enkel informatie, het is ook de ideale tool voor het uitbouwen van netwerken en vooral Koerden in diaspora blijken hierin zeer actief!

Viva Kurdistan (www.vivakurdistan.com, online sinds juli 2005) bijvoorbeeld is een grote online gemeenschap voor Koerden en vrienden van Koerden. Ze gebruiken de slogan: “one people, one nation, one struggle” en bieden je gratis een eigen profiel pagina, gastenboek, fotoalbums, blog en mailsysteem (à la Facebook) om zo Koerden van over de hele wereld te ontmoeten.

Een ander voorbeeld is www.azady.nl . Het is een Nederlandse website voor Koerden en sympathisanten die op luchtige wijze in het Nederlands info en entertainment voor Koerden brengt. Je kan lid worden van de site en dan commentaar geven op de geposte artikels en reacties van andere leden.

www.kurd4all.nl is een Nederlands-Koerdische jongeren- en studentenorganisatie. Ze willen: “het maximale halen uit de Koerdische jongeren in Nederland en voor een goed imago van de Koerden zorgen.” Enerzijds bieden ze een informatieve website, maar ze organiseren ook activiteiten, zoals lezingen, debatten, bezinningsweekends. www.kurdstudent.com is eenzelfde type site uit Zweden  (waar de diaspora Koerden trouwens bijzonder actief zijn).

Blogs, zoals degene die u nu leest, zijn er ook volop. Roj Bash (Good Morning; http://northerniraq.info) is zo een groepsblog die informatie over Koerdistan geeft. Over de schrijvers geven ze volgende mee: “Roj Bash writers are not necessary Kurd by ethnic but by heart.”

Ook heel interessant is m.i. Aka Kurdistan (www.akakurdistan.com). Dit is de online opvolger van het boek en de tentoonstelling Kurdistan, In the Shadow of History van Susan Meiselas. Bedoeling is een collectief, Koerdisch geheugen op te bouwen en culturele uitwisseling mogelijk te maken aan de hand van foto’s, kaarten en verhalen. “Images and recollections serve as testimony to the long and suppressed history of the Kurds.”

Wat me specifiek opvalt bij de diaspora jongereninitiatieven, waarvan de community’s en blogs een duidelijk voorbeeld zijn, is dat de focus veel meer op Koerdische eenheid ligt. Ze lijken zich niet bezig te houden met onderlinge Koerdische verdeeldheid veroorzaakt door verschillen in taal, religie of nationaliteit.  Ze profileren zich bewust als Koerd, zonder meer. Deze eensgezindheid vormt m.i. een welkome en productieve afwisseling van de vele, energievretende onderlinge disputen binnen de Koerdische gemeenschap. De interne onenigheid wordt immers ook vaak aangegrepen om de Koerdische eisen onder de mat te schuiven. Misschien zal deze meer eensgezinde generatie diaspora Koerden erin slagen om tot echte oplossingen te komen. De drijvende kracht voor de Koerdische strijd lijkt momenteel sowieso zeer sterk bij hen te liggen 2.

Helaas blijken deze nieuwe, schijnbaar onschuldige netwerkkanalen niet zonder gevaar… In het artikel Internet niet zo veilig voor Koerden wordt het verhaal verteld van 2 personen die door de Turkse overheid zijn opgepakt voor pro-Koerdische uitlatingen op het internet 3. Een pro-Koerdische Turkse activiste had op haar Facebook-account foto’s met de Koerdische vlag en een kaart van Koerdistan gepost. Een 17-jarige Koerdische jongen verspreidde filmpjes van Koerdische demonstraties via You Tube. De Turkse overheid houdt het internet blijkbaar goed in de gaten en heeft zelfs besloten om een comité op te richten voor “internetmisdaden”.

We kunnen dus concluderen dat de 21ste eeuw heel wat technologische innovaties biedt die zeer goed kunnen ingezet worden in de strijd voor meer Koerdische rechten. Anderzijds blijken deze ontwikkelingen ook de tegenstand niet te zijn ontgaan en blijft voorzichtigheid en het zoeken naar nieuwe wegen noodzakelijk als de Koerden bij hun eisen willen blijven.

1 Radiovisie, 4 maart 2004. Koerdische Medya TV uit de ether gehaald. Geraadpleegd op 21 december 2008 op www.radiovisie.eu/int/nieuws.rvsp?art=00060007; Wereldjournalisten, 23 mei 2007. Koerden in Nederland. Geraadpleegd op 21 december 2008 op www.wereldjournalisten.nl/factsheet/2007/05/23/factsheet_koerden_in_nederland; Hickerson, A.A., 2003. Identity via Satellite: a case study of the Kurdish satellite television station Medya TV. Brussels: Kurdish Institute.

2 Van Bruinessen, M., 2000. Transnational aspects of the Kurdish question. Florence: European University Institute. Geraadpleegd op 21 december 2008 op http://www.let.uu.nl/~martin.vanbruinessen/personal/publications.

3 Azady, 20 december 2007. Internet niet zo veilig voor Koerden. Geraadpleegd op 21 december 2008 op http://www.azady.nl/news.php?readmore=6331; Romano, 2006. The Kurdisch Nationalist Movement, Opportunity, mobilization and identity. Cambridge: University Press.