Filmpje op Youtube: EuroNews –No Comment: Bruxelles, Belgique

Dit fragment toont de rellen tussen Turken en Koerden in Sint-Joost-ten-Node op zondag 1 april 2007 na brand in een Koerdisch gemeenschapshuis. De brand had zich ‘s nachts voorgedaan en volgens de brandweer was er geen twijfel mogelijk dat hij was aangestoken. Toen dit nieuws bekend raakte onder de Koerdische gemeenschap ontstond er protest, vooral omdat het niet de eerste keer was dat zulke feiten zich voordeden. Ze hielden een sit-in voor het uitgebrande lokaal, dit is ook op de beelden te zien. Ze waren er van overtuigd dat de daders Turken waren en dat het ging om een politieke actie en niet om banaal vandalisme. Deze protestactie was niet naar de zin van een 400-tal Turkse jongeren, die deze sit-in als een provocatie zagen. Het kwam tot rellen, de politie moest zich tussen de twee groepen opstellen om een confrontatie te vermijden. Door de toenemende agressie, vooral van Turkse zijde, die luidkeels anti-PKK slogans bleven scanderen, moest zelfs het waterkanon worden ingezet.

 

De beelden spreken voor zich. Dit gaat niet om een historisch conflict dat passief aanwezig is onder deze bevolkingsgroepen. Bij de minste provocatie kan het vuur al in de pan slaan. Volgens de extreem-nationalistische Turkse beweging bestaat er geen Koerdische minderheid in Turkije. Het gaat om een marxistisch geïnspireerde, terroristische afscheidingsbeweging die actief is onder de leiding van Abdullah Ocalan, zijnde de PKK. Alle Koerden worden in deze visie dan ook afgeschilderd als extreem linkse PKK’ers.

 

Als we de beelden van dichtbij bekijken zien we duidelijke gelijkenissen met de beelden van Palestijnse jonge mannen die zich verzetten tegen de Israëlische bezetter, met het enige verschil dat de Palestijnen elke dag met het conflict worden geconfronteerd, en dat zij in hun directe verleden mensen uit hun omgeving aan deze oorlog verloren zijn. Ergens is het dus verrassend zoveel woede aan te treffen bij jongeren waarvan het grootste deel niet eens in Turkije geboren is en zich nog nooit in een reële conflictsituatie hebben begevonden. Een groot deel is waarschijnlijk te verklaren door de opvoeding die deze jongens genoten hebben. Als het met de paplepel wordt bijgebracht dat elke aanval op de Turkse Staat als een aanval op je persoonlijke eer moet worden geïnterpreteerd, dan spreekt het voor zich dat er nogal fel wordt gereageerd. Hierbij mag ook niet worden vergeten dat iedere Turkse man die zijn nationaliteit wil behouden op een bepaalde leeftijd zijn legerdienst moet volbrengen, en de mogelijkheid bestaat dat ze in Koerdische gebieden worden geplaatst. Dit brengt het conflict meteen een stukje dichterbij.

 

Als voorbereidend werk voor deze blog zijn wij gaan praten met Derwich Ferho de directeur van het Koerdische Instituut van Brussel. Het was meteen merkbaar hoe diep geworteld dit conflict wel zit. Het instituut is ook al meerdere keren het doelwit geweest van Turks geweld. Ferho spreekt van zeven aanslagen in het totaal. Dit geweld loopt vaak parallel met gebeurtenissen in Turkije maar volgens Ferho ligt het ook voor een stuk aan de haatdragende discours binnen de Turkse moskees in België. Het gaat hier volgens hem wel om een minderheid. Het grootste deel van de Turkse gemeenschap is niet echt op de hoogte van wat er allemaal gebeurt maar hyper-nationalistische groeperingen zoals de Grijze Wolven of Islamo-Turkse nationalisten proberen heel bewust elk Koerdisch initiatief te kelderen. Dit kan soms heel ver gaan. Door de activiteiten voor de Koerdische zaak van Derwich Ferho en zijn broer Medeni, die actief is op de Koerdische ROJ-TV in Denderleeuw, zijn hun ouders in Turks-Koerdistan vermoord geweest hoogstwaarschijnlijk door Turkse autoriteiten, alhoewel zij dit zelf nooit hebben toegegeven.

 

Langs Koerdische zijde bestaat de al dan niet reële angst dat extreem-nationalistische Turkse bewegingen zich tot doel stellen om bepaalde Belgische gemeentes om te vormen  tot wat Dogan Ozguden (zie Paarden van Troje) “Turkish Towns” noemt. Het zou de bedoeling zijn Koerdische en Armeense minderheden door middel van bijvoorbeeld criminele brandstichtingen te verjagen. Hier zal natuurlijk ergens wel een grond van waarheid in zitten, maar het mes snijdt altijd langs twee kanten. De PKK is niet enkel een uitvloeisel van een op hol geslagen Turks-nationalistische fantasie, het is een bestaande en zelfs actieve organisatie, die reeds aanslagen heeft gepleegd en die naast militairen ook burgers heeft omgebracht. Alles hangt van het perspectief af, volgens Ferho is het PKK helemaal geen terroristische organisatie. Hij ziet het als een bevrijdingsorganisatie die enkel militaire doelwitten heeft. Hij draait de kwestie om en definieert eerder de Turkse Staat als terroristisch.

 

Beide visies zullen wel ergens gelijk hebben. Het blijft een complexe kwestie, maar het staat zeker vast dat dit conflict zijn eindpunt nog niet heeft bereikt. De gemoederen blijven hoog oplopen, niet enkel in Turkije maar ook hier in België, waar dit buitenlandse conflict duidelijk zijn verlengstuk gekregen heeft.